Sot përkujtojmë 87-vjetorin e lindjes së artistit të shquar, “Dervish Nderi” Pëllumb Katroshi (22 tetor 1938 – 25 maj 2008), një figurë e spikatur e skenës shqiptare dhe përfaqësues i denjë i traditës bektashiane. Pëllumb Katroshi lindi në Tiranë dhe u rrit në një familje me tradita të thella bektashiane. Shkollën 7-vjeçare e përfundoi në vitin 1952, ndërsa në vitin 1957 mbaroi shkollën e mesme “Jordan Misja”. Pasioni i tij për këngën e çoi drejt aktiviteteve profesionale si solist pranë Ansamblit të Ushtrisë në vitin 1966. Pas fitimit të konkursit për kanto, ai nisi studimet në Institutin e Lartë të Arteve (sot Akademia e Arteve), ku u përgatit nën drejtimin e Artistit të Merituar, Lluk Kaçaj. Në vitin 1971, pas përfundimit të studimeve, u emërua solist në sektorin e lirikës pranë Teatrit të Operas dhe Baletit dhe gjatë karrierës së tij interpretoi me mjeshtëri dhjetëra role në skenat kombëtare dhe ndërkombëtare, duke lënë gjurmë në koncerte, recitale dhe festivale të ndryshme. Kryerolet e tij përfshijnë Kostë Bardhi në “Zgjimi”, Tuç Marku në “Toka Jonë”, Bartolo në “Berberi i Seviljes”, Benua në “Bohema”, Alfio në “Kavaleria Rustikane” dhe shumë të tjera. Ramiz Kovaçi, “Artisti i Popullit”, e përshkroi Pëllumb Katroshin si një artist me zë bas-bariton të pastër dhe të plotë, i cili shprehu vërtetësinë e rolit dhe sinqeritetin në interpretim, duke ditur të japë karaktere të ndryshme në operat tona dhe ato ndërkombëtare. Gjatë jetës së tij artistike, Pëllumb Katroshi u nderua me çmime, medalje dhe me urdhrin “Naim Frashëri” të klasit I.
Pëllumbi, i njohur si “Dervish Nderi”, kontribuoi gjithashtu në përhapjen e kulturës bektashiane dhe ruajtjen e këngës tradicionale. Nga viti 2000 deri më 25 maj 2008, punoi në Arkivin e Kryegjyshatës Botërore Bektashiane, ku krijoi fondin arkivor dhe fonotekën, duke mbledhur, përpunuar dhe sistemuar këngët bektashiane, të cilat më pas publikoi edhe në librin e njohur “Gurgullima Shpirti”. Ai ishte aktiv në të gjitha veprimtaritë ceremoniale, kulturore dhe pelegrinazhet fetare, duke transmetuar vlerat e traditës tek besimtarët dhe dashamirësit.
Sot, Kryegjyshi Botëror, Shenjtëria e Tij, Haxhi Dede Baba, Edmond Brahimaj, vlerëson veprën dhe kontributin e Pëllumb Katroshit duke theksuar se ai ishte një figurë e jashtëzakonshme, e cila ringjalli këngën bektashiane dhe ruajti traditën shpirtërore për brezat e ardhshëm. Kryegjyshi nënvizon se Pëllumbi nuk ishte vetëm një artist i talentuar, por edhe një personalitet i thjeshtë, modest dhe i përkushtuar ndaj komunitetit, i cili me punën dhe përkushtimin e tij mblodhi, sistemoi dhe përpunoi këngët dhe nefesët bektashiane, duke lënë një trashëgimi të vyer dhe të paharrueshme. Ai e përshkruan Pëllumbin si një simbol të dashurisë për Zotin dhe njeriun, të vëllazërisë, urtësisë dhe paqes, duke e bërë veprën e tij frymëzim për çdo brez që do vijojë të ndjekë rrugën e muzikës dhe të besimit bektashian.
Në kuadër të përkujtimit të jetës dhe veprës së tij, më 22 tetor 2023, Kryegjyshata Botërore Bektashiane organizoi një aktivitet përkujtimor për 85-vjetorin e lindjes së Pëllumb Katroshit, gjatë të cilit u nderua kontributi i jashtëzakonshëm i artistit në ruajtjen dhe zhvillimin e këngës bektashiane. Ai u vlerësua me një certifikatë nderimi për punën e tij të palodhur në mbledhjen, sistemimin dhe përpunimin e këngëve dhe nefesëve bektashiane, si dhe për angazhimin e tij të vazhdueshëm në aktivitete ceremoniale dhe kulturore të Kryegjyshatës Botërore Bektashiane. Ky nderim theksoi rëndësinë e trashëgimisë shpirtërore që Pëllumbi la pas dhe ndikimin e tij të pashlyeshëm në ruajtjen e identitetit dhe kulturës bektashiane.
Sot nderojmë jetën dhe veprën e Pëllumb Katroshit, artistit të shquar të operës shqiptare dhe mbledhësit të këngës tradicionale bektashiane, duke përkujtuar kontributin e tij të çmuar për kulturën kombëtare dhe trashëgiminë shpirtërore. I paharruar qoftë kujtimi i tij!
