Kryegjyshata Botërore Bektashiane përkujton sot me nderim dhe mirënjohje 22 Nëntorin – Ditën e Alfabetit të Gjuhës Shqipe, një nga datat më të rëndësishme të historisë sonë kombëtare. Vendimet e Kongresit të Manastirit të vitit 1908, që unifikuan alfabetin e gjuhës shqipe, vendosën themelet e arsimit kombëtar dhe forcuan identitetin tonë shpirtëror, kulturor dhe kombëtar.
Tradita bektashiane, e ndriçuar nga parimet e dijes, paqes dhe bashkimit, ka mbështetur gjithmonë përhapjen e arsimit dhe ruajtjen e gjuhës shqipe, duke e konsideruar atë si një vlerë të shenjtë dhe një thesar që bashkon zemrat e shqiptarëve kudo në botë.
Mesazh nga Kryegjyshi Botëror, Haxhi Dede Baba Edmond Brahimaj
“Alfabeti i gjuhës shqipe është një ndër fitoret më të mëdha të popullit tonë, një dritë që na udhëheq dhe një urë që na bashkon. Le ta ruajmë me dashuri, ta mbrojmë me përkushtim dhe ta përcjellim me krenari brezave që vijnë.”
Në këtë ditë të shënuar, përulemi me nderim para dëshmorëve të gjuhës shqipe dhe para figurave të ndritura të kulturës sonë, të cilët sakrifikuan, shkruan dhe punuan për të mbrojtur e forcuar gjuhën amtare. Krahas tyre, tradita bektashiane ka dhënë dhjetëra personalitete të shquara që ndikuan thellë në arsimin dhe kulturën shqipe. Përmendim:
Naim Frashëri , Sami Frashëri, Abdyl Frashëri– poetë kombëtar, ideolog të Rilindjes, përkthyes dhe frymëzues të letërsisë shqipe, veçanërisht Naim Frashëri personalitet kyç i botës shpirtërore bektashiane.
Dede Ahmeti (një prej prijësve të rëndësishëm të komunitetit bektashian në gjysmën e parë të shekullit XX) përmendet në traditën dhe dokumentet e bektashizmit si një figurë që kontribuoi në:
1. Ruajtjen dhe mbështetjen e arsimit shqip në teqe
Nën drejtimin e tij, teqetë ku shërbeu funksionuan si qendra të kulturës, ku mësimi i gjuhës shqipe, leximi i librave në shqip dhe edukimi i të rinjve ishin pjesë e misionit të përditshëm. Ai mbështeti hapjen e mjediseve arsimore brenda teqeve, duke përqafuar idealet e Rilindjes Kombëtare.
2. Përhapjen e shkrimeve fetare dhe morale në shqip
Dede Ahmeti njihet për përhapjen e literaturës fetare bektashiane në gjuhën shqipe, përfshirë rregullat shpirtërore dhe mësimet morale të tarikateve , përktheu të gjithë literaturën fetare në shqip. Shumë nga shkrimet e ruajtura në teqe mendohet se janë kopjuar ose ruajtur falë kujdesit të tij.
3. Mbështetjen e çështjes kombëtare
Si shumë klerikë bektashinj të kohës, ai u rreshtua hapur në mbështetje të përpjekjeve për pavarësi dhe identitet kombëtar. Teqeja e tij shërbeu si vend takimi, diskutimi dhe organizimi për çështjet kombëtare.
4. Ruajtjen e vazhdimësisë së traditës bektashiane
Dede Ahmeti ka kontribuar në organizimin e komunitetit, në edukimin shpirtëror të besimtarëve dhe në ruajtjen e stabilitetit të teqeve gjatë periudhave të vështira, duke siguruar që tradita bektashiane të mbetej e fortë dhe funksionale.
Baba Ali Tomorri – shkrimtar, poet, studiues, hartues veprash fetare e kulturore në gjuhën shqipe, figurë me ndikim në përhapjen e diturisë dhe gjuhës.
Baba Rexheb Beqiri – dijetar, teolog dhe shkrimtar, autor i veprave në shqip dhe përkthyes i literaturës bektashiane; kontribuoi fort në ruajtjen e gjuhës në diasporën shqiptare.
Baba Abdullah Vruho – një prej figurave të hershme bektashiane i njohur për përkrahjen e arsimit shqip dhe përhapjen e shkrimit shqip në shek. XIX.
Baba Alushi dhe Baba Selim Dede (Frashëri) – prej prijësve të Teqesë së Frashërit, që tradicionalisht ka qenë vatër e Rilindjes dhe e kultivimit të shqipes.
Baba Ibrahim Dalliu – poet, studiues, patriot dhe mësues i shqipes; ka dhënë një kontribut të vyer në letërsinë e hershme shqiptare dhe çështjet kombëtare.
Medi Frashëri – pjesëtar i familjes Frashëri, i përfshirë në lëvizjet kombëtare dhe në përkrahjen e përhapjes së gjuhës shqipe.
Këta klerikë dhe të tjerë, dijetarë dhe atdhetarë bektashinj, së bashku me rilindasit dhe dëshmorët e gjuhës shqipe, përbëjnë një varg të artë që i dha dritë kombit tonë. Kontributi i tyre në ruajtjen, shkrimin dhe përhapjen e shqipes është një trashëgimi e shenjtë që mbetet gur themeli i identitetit tonë kombëtar.
“Dituria është dritë që nuk shuhet; gjuha është udhë që nuk humbet.”
Kryegjyshata Botërore Bektashiane uron të gjithë shqiptarët:
Gëzuar Ditën e Alfabetit të Gjuhës Shqipe!
Le të vazhdojmë ta çmojmë gjuhën tonë si një dhuratë të çmuar dhe një simbol të përjetshëm të bashkimit tonë kombëtar.