Më 10 maj, besimtarë bektashinj, banorë të krahinës së Kolonjës së Gjirokastrës, si dhe pelegrinë nga treva të ndryshme të Shqipërisë, mblidhen pranë tyrbes së Baba Fetahut për të përkujtuar një nga figurat më të ndritura të bektashizmit shqiptar. Kjo ditë e shenjtë pelegrinazhi është kthyer ndër vite në një festë të madhe shpirtërore, fetare, kombëtare dhe popullore, ku ndërthuren besimi, tradita, historia dhe mirënjohja ndaj një kleriku që jetën e tij ia kushtoi Zotit, njerëzve dhe atdheut.
Tyrbja e Baba Fetahut, e ngritur në vendlindjen e tij në Kolonjë të Gjirokastrës, është sot një vend i shenjtë për besimtarët dhe një simbol i gjallë i kujtesës historike të bektashizmit shqiptar. Çdo vit, në këtë ditë, njerëzit mblidhen pranë “Lisit të Çikës”, vendit ku prehet amaneti dhe kujtimi i Baba Fetahut, për të bërë lutje, për të ndarë sofrën e begatisë dhe për të ruajtur gjallë traditën e trashëguar brez pas brezi.
Baba Fetahu lindi në vitin 1819 në Kolonjë të Gjirokastrës, por emri dhe vepra e tij u bënë të njohura sidomos në Teqenë e Backës në Skrapar, ku ai shërbeu me përkushtim të jashtëzakonshëm. Ai njihet si një ndër baballarët më të shquar të bektashizmit shqiptar, jo vetëm për dijen dhe urtësinë fetare, por edhe për njerëzillëkun, thjeshtësinë dhe dashurinë për popullin. Në një kohë të vështirë për kombin shqiptar, Baba Fetahu u bë zë i ndërgjegjes kombëtare, duke mbështetur arsimin, gjuhën shqipe dhe frymën atdhetare.
Figura e tij mbetet e lidhur ngushtë me dashurinë për vendlindjen. Edhe pse shërbeu larg saj, ai nuk e harroi kurrë Kolonjën dhe njerëzit e saj. Kur banorët e fshatit i kërkuan të kthehej pranë tyre, ai u përgjigj me fjalët që mbetën amanet për brezat: “…Se mua më keni atje te Lisi Çikës, sa herë të doni.”
Këto fjalë u kthyen në një testament shpirtëror për kolonjarët, të cilët, me dashuri dhe përkushtim, ngritën tyrben pranë Lisit të Çikës, duke e bërë atë një vend pelegrinazhi dhe nderimi. Që prej asaj kohe, çdo 10 maj, aty zhvillohet një festë e madhe masive, ku marrin pjesë besimtarë, familjarë, klerikë, studiues dhe vizitorë të shumtë.
Populli e ruan ende gjallë kujtimin e Baba Fetahut edhe përmes këngëve dhe vargjeve popullore, që burojnë nga zemra dhe mirënjohja:
“Baba Fetah të qofshim falë,
Nga çdo anë kemi ardhë,
Të festojmë dhjetë maj,
Amanetin tënd e mbam.
Te lisi ngritëm mekam,
Që të kesh karshi fshan.”
Këto vargje pasqyrojnë lidhjen e fortë shpirtërore mes popullit dhe Baba Fetahut, një lidhje që nuk është zbehur me kalimin e kohës, por është forcuar edhe më shumë.
Në vitin 2019, në këtë tyrbe u përkujtua me madhështi 200-vjetori i lindjes së Baba Fetahut. Në Kolonjë të Gjirokastrës dhe në Backë të Skraparit u organizuan manifestime të mëdha kulturore dhe fetare, ku morën pjesë përfaqësues të komunitetit bektashian, studiues, autoritete dhe qindra besimtarë. Në qendër të fshatit Kolonjë u vendos gjithashtu guri i parë për ndërtimin e teqesë, si një tjetër dëshmi e respektit dhe nderimit për figurën e tij.
Sot, Baba Fetahu kujtohet si një klerik i lartë dhe një udhërrëfyes shpirtëror në rrugën e ndritur të bektashizmit. Ai mbetet simbol i urtësisë, dashurisë njerëzore, harmonisë dhe atdhedashurisë. Pelegrinazhi i 10 majit nuk është vetëm një rit fetar, por edhe një thirrje për unitet, paqe dhe ruajtje të vlerave më të mira të traditës sonë kombëtare e shpirtërore.
Lavdi jetës dhe veprës së Baba Fetahut!